طراحی داخلی فضاهای درمانی یکی از حساسترین و تخصصیترین شاخههای معماری داخلی است؛ چرا که مستقیماً با سلامت جسم و روان انسان در ارتباط است. برخلاف فضاهای مسکونی یا اداری، در مراکز درمانی زیبایی صرفاً یک عامل تزئینی نیست، بلکه ابزاری برای کاهش استرس، افزایش حس امنیت و بهبود تجربه درمان محسوب میشود. انتخاب سبک مناسب در طراحی داخلی بیمارستانها و مراکز درمانی، نقشی کلیدی در موفقیت عملکردی این فضاها دارد.
یکی از رایجترین رویکردها در طراحی داخلی فضاهای درمانی، سبک مدرن عملکردگرا است. در این سبک، سادگی، خوانایی فضا، خطوط صاف و استفاده حداقلی از متریالهای تزئینی در اولویت قرار دارد. رنگهای خنثی، سطوح قابل شستوشو و نورپردازی یکنواخت از ویژگیهای اصلی این سبک هستند. سبک مدرن عملکردگرا بیشتر در فضاهایی مانند بخشهای بستری، اتاقهای عمل و درمانگاهها مورد استفاده قرار میگیرد؛ جایی که بهداشت، کنترل عفونت و کارایی عملکردی اهمیت بالاتری نسبت به عناصر احساسی دارند.
در مقابل، سبک انسانمحور (Healing Architecture) با تمرکز بر تجربه بیمار شکل گرفته است. در این رویکرد، طراحی داخلی بهگونهای انجام میشود که فضا خود به بخشی از فرآیند درمان تبدیل شود. استفاده از نور طبیعی، رنگهای آرامشبخش، متریالهای گرم مانند چوب، و ارتباط بصری با فضای سبز از عناصر کلیدی این سبک به شمار میروند. فضاهای انتظار، لابیها و بخشهای بستری بلندمدت معمولاً بهترین بستر برای پیادهسازی این سبک هستند، چرا که کاهش اضطراب و ایجاد حس آرامش در آنها نقش حیاتی دارد.
سبک مینیمال درمانی نیز یکی از سبکهای پرکاربرد در طراحی داخلی مراکز پزشکی مدرن است. این سبک با حذف عناصر غیرضروری، تمرکز کاربر را از شلوغی بصری دور کرده و فضایی آرام، منظم و قابل پیشبینی ایجاد میکند. مینیمالیسم در فضاهای درمانی به کاهش فشار روانی کمک کرده و محیطی قابل کنترل برای بیماران و پرسنل فراهم میآورد. انتخاب دقیق رنگ، نور و متریال در این سبک اهمیت بالایی دارد، چرا که هر عنصر بهصورت مستقیم بر احساس فضا تأثیر میگذارد.
در برخی پروژههای درمانی، بهویژه مراکز خصوصی یا کلینیکهای تخصصی، از سبک معاصر (Contemporary) استفاده میشود. این سبک ترکیبی از مدرنیته، تکنولوژی و عناصر بصری روز است و معمولاً برای ایجاد حس اعتماد، کیفیت و بهروز بودن فضا به کار میرود. استفاده هوشمندانه از نورپردازی خطی، متریالهای پیشرفته و فرمهای نرم از ویژگیهای شاخص این رویکرد است.
نکته مهم در طراحی داخلی فضاهای درمانی این است که هیچ سبک واحدی بهتنهایی پاسخگوی تمام فضاهای بیمارستان نیست. موفقترین پروژهها، آنهایی هستند که ترکیبی هوشمندانه از سبکها را متناسب با عملکرد هر فضا انتخاب میکنند. راهروها، فضاهای انتظار، بخشهای درمانی و فضاهای اداری هرکدام نیازمند زبان طراحی متفاوتی هستند که باید در یک چارچوب یکپارچه و هماهنگ شکل بگیرند.
در شرکت مهندسین مشاور برساو آرشیت مهام مهابیم، طراحی داخلی فضاهای درمانی با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر عملکرد، روانشناسی فضا و استانداردهای بهداشتی انجام میشود. ما با بهرهگیری از مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، امکان بررسی و ارزیابی طراحی داخلی را پیش از اجرا فراهم میکنیم تا انتخاب سبک، متریال و نورپردازی بر اساس داده واقعی و نیاز کاربران انجام شود.
طراحی داخلی موفق در فضاهای درمانی، تعادلی دقیق میان عملکرد، آرامش و هویت بصری است. انتخاب آگاهانه سبک طراحی میتواند تجربه بیمار را بهبود بخشد، کارایی پرسنل را افزایش دهد و کیفیت کلی فضای درمانی را به سطحی بالاتر ارتقا دهد.
برای آشنایی بیشتر با رویکرد مهابیم در طراحی پروژههای درمانی، به بخش «پروژهها» مراجعه کرده و در صورت تمایل به همکاری، از طریق صفحه «تماس با ما» با تیم ما در ارتباط باشید.
